ท่าดินแดง ค่ายพม่าที่ทัพรัชกาลที่ 1 ตีแตกในสามวัน พ.ศ. 2330

ศึกลาดหญ้า ทัพหลวงพม่าทางด่านพระเจดีย์สามองค์

จุดที่ 4 จาก 7

ทัพที่ 6 ของตะแคงกามะ ราชบุตรอีกพระองค์ 12,000 คน ตั้งที่ท่าดินแดง เป็นทัพหนุนชั้นแรกต่อจากทัพหน้า เมื่อทัพหน้าแตกที่ลาดหญ้า ทัพนี้เป็นผู้ส่งข่าวต่อขึ้นไปถึงทัพหลวง

ดูทั้งเส้นทางบนแผนที่ →

สงครามท่าดินแดง ไทยยกไปตีถึงชายแดน

ราว 21–23 กุมภาพันธ์ 2330จุดที่ 4 จาก 6

ทัพหน้าของพม่าตั้งค่ายอยู่ที่ท่าดินแดงและสามสบ พร้อมยุ้งฉางเสบียงที่ขนมาสะสมไว้ ทัพไทยขึ้นมาตั้งค่ายประชิดห่างกันเพียงสองสามกิโลเมตร

ดูทั้งเส้นทางบนแผนที่ →

สงครามท่าดินแดง พ.ศ. 2330

หลังแพ้ในสงครามเก้าทัพ พระเจ้าปดุงให้พระมหาอุปราชยกทัพ 50,000 คนมาอีกครั้งทางด่านพระเจดีย์สามองค์ทางเดียว และแก้จุดอ่อนเดิมด้วยการตั้งยุ้งฉางเสบียงเป็นระยะตลอดทาง ทัพหน้าราว 30,000 คนมาตั้งค่ายที่ท่าดินแดงและสามสบ

พระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลกและกรมพระราชวังบวรมหาสุรสิงหนาทเสด็จยกทัพทางเรือขึ้นไปตามแม่น้ำแควน้อยถึงไทรโยค แล้วเดินบกต่อ ทัพหน้าของวังหน้าเข้าตีค่ายสามสบ ทัพหลวงเข้าตีค่ายท่าดินแดง รบกันสามวันค่ายพม่าแตกทั้งหมด ทัพไทยตามไปเผายุ้งฉางเสบียงจนถึงค่ายพระมหาอุปราชที่ลำน้ำแม่กษัตริย์

นิราศท่าดินแดง

เชื่อกันว่าพระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลกทรงพระราชนิพนธ์กลอนเพลงยาวนิราศรบพม่าที่ท่าดินแดงระหว่างเสด็จยกทัพคราวนี้ เล่าการเดินทางจากกรุงเทพฯ ผ่านไทรโยคขึ้นไปจนถึงสนามรบ นับเป็นบันทึกการเดินทัพที่กษัตริย์ทรงเล่าด้วยพระองค์เอง

ที่นี่วันนี้

ปัจจุบันบ้านท่าดินแดงเป็นชุมชนริมอ่างเก็บน้ำเขื่อนวชิราลงกรณ ในตำบลปรังเผล ไม่มีอนุสรณ์ของการรบตั้งอยู่ในพื้นที่ ทางหลวง 323 ช่วงทองผาภูมิ–สังขละบุรีผ่านใกล้ย่านนี้ มีจุดชมวิวอ่างเก็บน้ำและอุทยานแห่งชาติเขาแหลมอยู่ระหว่างทาง

ตำแหน่งบนแผนที่: พิกัดย่านบ้านท่าดินแดง ตำบลปรังเผล อำเภอสังขละบุรี โดยประมาณ ที่ตั้งค่ายเดิมริมแม่น้ำแควน้อยจมอยู่ใต้อ่างเก็บน้ำเขื่อนวชิราลงกรณ