หน้าแรก › เส้นทางเดินทัพ › วีรกรรมทุ่งสัมฤทธิ์ ท้าวสุรนารีกับชาวโคราช › ทุ่งสัมฤทธิ์

ทุ่งสัมฤทธิ์ พิมาย ที่ครัวชาวโคราชลุกขึ้นสู้ทัพเจ้าอนุวงศ์

ทุ่งสัมฤทธิ์ หรือทุ่งสำริด อยู่ในอำเภอพิมาย ห่างเมืองนครราชสีมาไปทางตะวันออกเฉียงเหนือราว 45 กิโลเมตร เป็นที่ซึ่งครัวชาวเมืองนครราชสีมาที่ถูกทัพเจ้าอนุวงศ์กวาดต้อนมา ลุกขึ้นฆ่าผู้คุมและตีทัพที่ยกมาปราบจนแตก เมื่อต้นเดือนมีนาคม 2370

เกิดอะไรขึ้นที่นี่

ต้นเดือนมีนาคม 2370จุดที่ 3 จาก 3

ขบวนครัวของกรมการเมืองมาหยุดพักที่ทุ่งสัมฤทธิ์ พระราชพงศาวดารเล่าว่าพระยาปลัดขอมีด ขวาน และปืนบางส่วนคืน โดยอ้างว่าจะใช้ล่าสัตว์หาอาหารเลี้ยงครอบครัวระหว่างทาง ตำราส่วนใหญ่ระบุวันรบว่า 4 มีนาคม

สมรภูมิหลักของศึกนี้
กับใคร
ทหารเวียงจันทน์ผู้คุมขบวนราว 200 คน และกองทัพราว 2,000 คนที่เจ้าอนุวงศ์ส่งมาปราบ
ที่ไหน
ทุ่งสัมฤทธิ์ แขวงเมืองนครราชสีมา ปัจจุบันอยู่ในอำเภอพิมาย
อย่างไร
ชาวเมืองลุกขึ้นพร้อมกันในตอนเช้าตรู่ ฝ่ายชายเข้ารบ ผู้หญิง พระ และเณรช่วยโห่ร้องหนุน พระราชพงศาวดารว่าท่านผู้หญิงโมคุมผู้หญิงเป็นกองหนุน
ผล
ทหารผู้คุมถูกฆ่าเกือบหมด กองทัพที่ตามมาปราบก็แตกกลับไป เมื่อทัพกรุงเทพฯ ยกขึ้นมา เจ้าอนุวงศ์จึงถอยออกจากเมืองนครราชสีมา

ดูทั้งเส้นทางบนแผนที่ →

เกิดอะไรขึ้นที่ทุ่งสัมฤทธิ์

คำให้การและใบบอกร่วมสมัยเล่าตรงกันว่า เมื่อขบวนครัวมาถึงทุ่งสัมฤทธิ์ พระยาปลัดและกรมการเมืองซึ่งตามมาสมทบกับครอบครัวได้วางแผนกับชาวเมือง รุ่งเช้าจึงพร้อมกันเข้าฆ่าฟันทหารลาวผู้คุม ทั้งพระสงฆ์ เณร และผู้หญิงในขบวนช่วยกันโห่ร้องหนุน ทหารลาว 200 คนที่คุมมาตายเกือบหมด เจ้าอนุวงศ์ส่งกองทัพ 2,000 คนมาปราบ ก็ถูกตีแตกกลับไปอีก

พระราชพงศาวดารรัชกาลที่ 3 และจดหมายเหตุเรื่องปราบกบฏเวียงจันทน์ระบุว่าท่านผู้หญิงโม ภรรยาพระยาปลัด คุมกำลังผู้หญิงเป็นกองหนุนในการรบครั้งนี้ ต่อมาจึงได้รับโปรดเกล้าฯ เป็นท้าวสุรนารี ส่วนเรื่องนางสาวบุญเหลือจุดไฟเผากองเกวียนดินปืนจนตัวตาย ยังไม่พบในเอกสารที่เขียนก่อน พ.ศ. 2475

ที่นี่วันนี้

ที่บ้านสัมฤทธิ์มีอนุสรณ์สถานวีรกรรมทุ่งสัมฤทธิ์ มีศาลสถิตดวงวิญญาณของนางสาวบุญเหลือและผู้ร่วมรบ ชาวบ้านจัดงานรำลึกทุกต้นเดือนมีนาคม จากที่นี่ไปอุทยานประวัติศาสตร์พิมายได้ในเวลาราว 20 นาที

ตำแหน่งบนแผนที่: พิกัดย่านบ้านสัมฤทธิ์ ตำบลสัมฤทธิ์ อำเภอพิมาย โดยประมาณ

ที่เที่ยวและที่กินใกล้ทุ่งสัมฤทธิ์

นำทางด้วย Google Maps ↗กลับไปแผนที่เส้นทาง

ปรับปรุงล่าสุด 14 พฤศจิกายน 2569