หน้าแรก › เส้นทางเดินทัพ › ศึกปักษ์ใต้ ชุมพร ไชยา นครศรีธรรมราช › คลองท่าเสม็ด

พระมหาช่วยกับชาวพัทลุง ตั้งค่ายรับทัพพม่าที่คลองท่าเสม็ด

เมื่อชุมพร ไชยา และนครศรีธรรมราชเสียแก่พม่าหมดแล้ว กรมการเมืองพัทลุงเตรียมจะหนีเข้าป่า แต่พระมหาช่วย เจ้าอาวาสวัดป่าลิไลยก์ ชักชวนชาวเมืองราวพันคนออกไปตั้งค่ายสกัดทางที่พม่าจะลงมา ทัพพม่ายังไม่ทันมาถึง ก็ต้องถอยกลับไปรับทัพกรุงเทพฯ ทางเหนือ

พระประธานและพระพุทธรูปในอุโบสถ ผนังมีจิตรกรรมฝาผนัง
ภายในอุโบสถวัดวัง ตำบลลำปำ เมืองพัทลุงเก่า · ภาพ: KOSIN SUKHUM · CC BY-SA 4.0 ผ่าน Wikimedia Commons

เกิดอะไรขึ้นที่นี่

มีนาคม 2329จุดที่ 7 จาก 7

ชาวพัทลุงราวพันคนเศษนำโดยพระมหาช่วย ยกขึ้นมาตั้งค่ายขวางทางที่พม่าจะลงไปตีพัทลุงและสงขลา เป็นเมืองเดียวในปักษ์ใต้ฝั่งอ่าวไทยที่ตั้งสู้

จุดสำคัญของเส้นทางนี้
กับใคร
ทัพที่ 1 ของพม่า ซึ่งเตรียมยกจากนครศรีธรรมราชลงมา
ที่ไหน
ย่านคลองท่าเสม็ด ปัจจุบันอยู่ในอำเภอชะอวด จังหวัดนครศรีธรรมราช
อย่างไร
ตั้งค่ายขวางทางไว้ก่อน โดยมีตะกรุดและผ้าประเจียดของพระมหาช่วยเป็นกำลังใจ
ผล
ยังไม่ทันได้รบ ทัพพม่าต้องหันกลับขึ้นเหนือไปรับทัพกรุงเทพฯ ที่ไชยา หลังศึกพระมหาช่วยได้เป็นพระยาทุกขราษฎร์

ดูทั้งเส้นทางบนแผนที่ →

พระสงฆ์ที่กลายเป็นแม่กอง

พระมหาช่วยเป็นชาวพัทลุง บวชเรียนจนได้เป็นมหาเปรียญ และเป็นที่นับถือว่ามีวิชาอาคม ท่านทำตะกรุดและผ้าประเจียดแจกจ่ายให้ชาวเมืองมีกำลังใจ กรมการและนายบ้านพาราษฎรมาสมัครเป็นศิษย์จนรวมได้ราวพันคนเศษ หาอาวุธได้ครบมือแล้วจึงเชิญท่านขึ้นคานหามยกออกจากเมือง

หลังเสร็จศึก วังหน้าเสด็จถึงนครศรีธรรมราช ตรัสถามว่ามีเมืองใดตั้งสู้พม่าบ้าง เมื่อทรงทราบเรื่องเมืองพัทลุง จึงให้พระมหาช่วยลาสิกขาออกมารับราชการ ตั้งเป็นพระยาทุกขราษฎร์ ตำแหน่งกรมการเมืองพัทลุง ลูกหลานใช้นามสกุลสัจจะบุตรและศรีสัจจัง

ได้รบกันหรือไม่

หลักฐานเล่าตรงกันว่าไม่ทันได้รบ ที่ต่างกันคือพม่ามาถึงไหน บางฉบับว่าสองฝ่ายตั้งค่ายประจันกันที่คลองท่าเสม็ดแล้วพม่าถอนไปเอง ส่วนพระนิพนธ์ไทยรบพม่าเล่าว่าพม่ายังไม่ทันยกลงมาจากนครศรีธรรมราช ก็ได้ข่าวทัพกรุงเทพฯ เสียก่อน

ที่นี่วันนี้

เมืองพัทลุงสมัยนั้นอยู่ที่ตำบลลำปำ ริมทะเลสาบสงขลา ปัจจุบันยังมีวัดวังซึ่งเป็นวัดประจำเมืองและวังเจ้าเมืองพัทลุงให้ชม ในตัวเมืองพัทลุงมีอนุสาวรีย์พระยาทุกขราษฎร์ (ช่วย) ที่สามแยกท่ามิหรำ สมเด็จพระกนิษฐาธิราชเจ้า กรมสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ เสด็จฯ ทรงวางศิลาฤกษ์เมื่อ 16 สิงหาคม 2536

ตำแหน่งบนแผนที่: พิกัดย่านอำเภอชะอวด จังหวัดนครศรีธรรมราช โดยประมาณ งานเขียนปัจจุบันระบุว่าค่ายอยู่ที่คลองท่าเสม็ด ตำบลท่าเสม็ด ตำแหน่งค่ายที่แน่นอนไม่ทราบ

ที่เที่ยวและที่กินใกล้คลองท่าเสม็ด

ที่เที่ยวใกล้จุดนี้

นำทางด้วย Google Maps ↗กลับไปแผนที่เส้นทาง

ปรับปรุงล่าสุด 14 พฤศจิกายน 2569